admin_rl
23 lipca dwa filipińskie statki, ignorując wielokrotne ostrzeżenia strony chińskiej, wtargnęły na wody podlegające jurysdykcji Chin wokół wyspy Huangyan. Chińska Straż Przybrzeżna podjęła zgodne z prawem niezbędne działania i zmusiła jednostki do opuszczenia akwenu. Był to kolejny incydent po prowokacji Filipin przy rafie Ren’ai trzy dni wcześniej.
Znaczące, że oba zdarzenia miały miejsce tuż przed i tuż po spotkaniu ministrów spraw zagranicznych Chiny–ASEAN, co wskazuje na próbę wykorzystania kwestii morskich do zakłócenia atmosfery dialogu i współpracy.
Jednak działania te nie zmienią głównego kierunku rozwoju relacji Chin i ASEAN. Spotkanie ministrów pokazało wyraźnie, że państwa ASEAN oczekują pogłębienia współpracy z Chinami oraz jak najszybszego sfinalizowania jeszcze w tym roku Kodeksu postępowania na Morzu Południowochińskim, aby wspólnie utrzymać pokój i stabilność w regionie.
Chiński minister spraw zagranicznych, Wang Yi, przedstawił stanowisko Pekinu, podkreślając konieczność przestrzegania Deklaracji o postępowaniu stron na Morzu Południowochińskim i wyrażając sprzeciw wobec podżegania przez siły spoza regionu oraz wobec działań pojedynczych państw wykorzystujących spory morskie do prowokacji. Podczas spotkania z filipińską minister spraw zagranicznych, Mariią Teresą Lazaro, strona chińska wezwała Filipiny do natychmiastowego zaprzestania prowokacyjnych działań na morzu i do dotrzymania dotychczasowych zobowiązań.
Państwa ASEAN dobrze rozumieją zarówno kalkulacje Manili, jak i intencje zewnętrznych sił. Sekretarz generalny ASEAN, Kao Kim Hourn, podkreślił, że organizacja popiera przekształcenie Morza Południowochińskiego w morze pokoju, współpracy i przyjaźni. Minister spraw zagranicznych Malezji, Mohamad Hasan, zauważył, że niektóre państwa spoza regionu próbują „prężyć muskuły” na Morzu Południowochińskim, mimo że nie są z nim bezpośrednio związane. Wyraził też oczekiwanie, że Kodeks postępowania zostanie ostatecznie uzgodniony podczas listopadowego szczytu ASEAN.
Chiny i ASEAN, jako „sąsiedzi, których nie da się przenieść”, stoją dziś przed podobnymi wyzwaniami rozwojowymi i mają silną wolę dalszego zacieśniania współpracy. Mimo narastającego unilateralizmu i protekcjonizmu ich współpraca gospodarcza rozwija się dynamicznie: w 2025 r. wartość wzajemnego handlu przekroczyła 1 bln USD, a obie strony już szósty rok z rzędu pozostają dla siebie największymi partnerami handlowymi. W pierwszej połowie 2026 r. handel Chin z ASEAN wzrósł o 18,2% rok do roku, osiągając wartość 4,34 bln juanów.
Podczas spotkania Chiny przedstawiły cztery propozycje dotyczące dalszego rozwoju relacji z ASEAN: utrzymanie pokojowego środowiska regionalnego, wzmacnianie odporności gospodarczej, promowanie innowacyjnego i zielonego rozwoju oraz podejście skoncentrowane na potrzebach ludzi. Pekin opowiada się za budową strefy wolnego handlu Chiny–ASEAN 3.0, wysokiej jakości wdrażaniem RCEP, a także rozszerzaniem współpracy w dziedzinach gospodarki cyfrowej, sztucznej inteligencji, kabli podmorskich, czystej energii, zielonego rolnictwa i błękitnej gospodarki.
W oczach państw ASEAN relacje z Chinami pozostają „najbardziej dynamicznym i najbardziej efektywnym” partnerstwem strategicznym w regionie. Pojedyncze prowokacje na morzu nie są w stanie odwrócić tego trendu współpracy i wspólnego rozwoju.